تاثیرات کمبود اکسیژن بر بدن چیست؟

تاثیرات کمبود اکسیژن بر بدن چیست؟

مقدار اکسیژن خون ما همان سطح اکسیژن خونمان بوده که این مقدار اکسیژن در جریان خون وجود دارد. مقدار زیادی از این اکسیژن توسط گلبول‌های قرمز به بخش‌های مختلف بدن و به خصوص مغز انتقال پیدا می‌کند. جالب است بدانید که بخش عظیمی از اکسیژن موجود در خون توسط ریه و هوایی که تنفس می‌کنیم گرفته می‌شود. چرا که با هر بار نفس کشیدن بخش عظیمی از اکسیژن را به داخل ریه‌هایمان هدایت می‌کنیم و جریان خون هم دقیقا از همین اکسیژن تغذیه می‌کند.

البته در برخی مواقع برای مثال با نوشیدن آب هم مقدار قابل توجهی اکسیژن، می‌تواند جذبِ خون شود. اما هیچ کدام از این منابع به پای تامین گسترده اکسیژن توسط ریه نمی‌رسند، چرا که بخش عظیمی از اکسیژن خونمان از این طریق تامین می‌گردد. حالا اگر اتفاقی برای ریه بیفتد و اکسیژن خون، مثل همیشه به شکل نرمال تامین نشود، ممکن است اتفاق‌هایی در بدنمان بیفتد که ما قصد داریم در اینجا به آن‌ها بپردازیم. پس برای اطلاعات بیشتر با ادامه این مطلب همراهِ ما باشید.

 

نحوه اندازه‌گیری سطح اکسیژن خون

برای اندازه‌گیری سطح اکسیژن خون دو روش متفاوت وجود دارد که هر کدام برای اهداف خاصی استفاده می‌شوند. در مواقعی که وضع بیمار بحرانی بوده و یا پزشک توصیه‌ی اکید برای گرفتن یک تست کاملا دقیق می‌کند، معمولا از روش ABG یا همان گاز خون شریانی استفاده می‌کنند. در این روش ذره‌ای از نمونه‌ی خون از بیمار گرفته می‌شود که ممکن است کمی دردناک باشد، اما دقت نتیجه تست بسیار بالا بوده و سطح اکسیژن خون کاملا دقیق مشخص می‌شود. اما در روشی دیگر که وضع چنان بحرانی نیست، می‌توان از دستگاه پالس اکسیمتر استفاده کرد. این روش غیر تهاجمی بوده و قادر است از روی پوست، میزان اکسیژن خون را محاسبه کند.

 

کدام سطح اکسیژن خون نرمال و یا خطرناک است؟

در بالا به این موضوع اشاره کردیم که دو روش مختلف برای اندازه‌گیری سطح اکسیژن خون وجود دارد. در هر کدام از دو روش، سطح اکسیژن خون اندازه‌گیری شده و می‌تواند اطلاعات بسیار حیاتی را به ما بدهد. اما شاید با خودتان بگویید که چه مقدار سطح اکسیژن خون نرمال و یا همان حالت عادی را دارد و از چه مقدار به پایین می‌تواند خطرناک باشد. در ابتدا باید بگوییم که اگر قصد دارید به روش دوم، یا با استفاده از دستگاه پالس اکسیمتر میزان اکسیژن خونتان را اندازه‌گیری کنید، سعی کنید چند بار این کار را در حالات مختلف (هنگام راه رفتن، نشسته و…) امتحان کرده و یک میانگین از میزان اکسیژن خونتان بگیرید. چرا که گاهی اوقات ممکن است مقدار اندازه‌گیری شده توسط دستگاه به دقت روش ABG نرسد.

اما اگر میزان اکسیژن خونتان از 75 تا 100 میلی‌لیتر جیوه باشد، یعنی مقدار اکسیژن خونتان در سطح نرمال یا حالت عادی قرار دارد و نیازی به نگرانی خاصی وجود نخواهد داشت. اما اگر سطح اکسیژن خون زیر 75 و به خصوص 60 میلی‌لیتر جیوه برسد، می‌تواند کمی خطرناک بوده و مشکلات زیادی را برای فرد ایجاد کند. در چنین شرایطی افراد به مکمل‌های خون نیاز خواهند داشت که این تصمیم توسط پزشک معالج بیمار اتخاذ می‌گردد. اما در بسیاری از مورد سطح پایین اکسیژن خون منجر به هیپوکسیا یا همان کاهش اکسیژن در بافت بدن می‌گردد که باید هرچه سریع درمان شود. زمانی که اکسیژن کافی به بافت‌ها و سلول‌های بدن نرسد، فرد دچار هیپوکسیا می‌شود.

 

از کجا بدانیم سطح اکسیژن خونمان پایین است؟

ممکن است در برخی موارد شما دسترسی به دستگاه پالس اکسیمتر نداشته باشید و یا مطمئن نباشد که باید به پزشک برای انجام تست ABG مراجعه کنید یا خیر. در چنین شرایطی اگر از برخی علایم کمبود سطح اکسیژن خونتان اطلاع داشته باشید می‌توانید سریعا به پزشک مراجعه کرده و یا حتی‌الامکان یک دستگاه پالس اکسیمتر تهیه کنید تا بتوانید از سطح اکسیژن خونتان مطلع گردید. اما این علایم عبارتند از:

احساس سرگیجه و یا سردرگمی

ضربان قلب نامنظم و یا تند

احساس تنگی نفس

نفس‌نفس زدن و یا تنفس سریع و نامنظم

تغییر رنگ ناخن ، پوست و لب‌ها کبود شدن آن‌ها

احساس درد در قفسه‌ی سینه

سردردهای متعدد

فشارخون بالا در فرد بیمار

احساس بیتابی یا بی‌قراری

·        ایجاد اختلالات بینایی

 

تغییر رنگ پوست

حتما شما هم شنیده‌اید که بسیاری از افراد برای زیبایی پوست صورت خود، روش‌های اکسیژن تراپی یا اکسیژن درمانی را امتحان می‌کنند. برخی دیگر هم از روش‌ها خلاقانه‌ی قرار دادن صورت در بخار آب استفاده می‌کنند تا منافذ پوست اکسیژن بیشتری را دریافت کرده و شاداب‌تر شود. این نشانگر نقش پررنگ اکسیژن در پوستمان است. پس می‌توان چنین نتیجه گرفت که پوستمان بدون اکسیژن نه تنها زیبایی‌اش را از دست می‌دهد، بلکه می‌تواند حالت ابتدایی و نرمال خودش را هم از دست بدهد. یکی از تاثیرات منفی کمبود اکسیژن بر بدن، تغییر رنگ پوست است. چرا که گلبول‌های قرمز خون نمی‌توانند اکسیژن لازم را به پوست برسانند و از این روی، رنگ پوست هم تغییر می‌کند.

 

هیپوکسیا یا کمبود اکسیژن بافت و سلول‌ها

در بالا راجع به هیپوکسیا توضیح مختصری دادیم که به میزان کمبود اکسیژن در بافت و یا سلول‌های بدن گفته می‌شود. در واقع یکی دیگر از تاثیرات کمبود اکسیژن در بدن، هیپوکسیا بوده که علایم رایج آن کبودی در انگشتان دست و پا و یا لب فرد بیمار است. اکثر کوهنوردانی که به ارتفاعات بسیار بالا صعود می‌کنند، در صورت عدم استفاده از کپسول اکسیژن می‌توانند به هیپوکسیا مبتلا شوند. شاید برایتان جالب باشد بدانید که دلیل اصلی استفاده از ماسک اکسیژن توسط خلبان‌ها هم همین است. چرا که در ارتفاعات بالا اکسیژن بسیار کم بوده و احتمال ابتلا به هیپوکسیا هم بسیار بالاتر می‌رود.

 

روش‌های درمان کمبود اکسیژن خون

بسته به میزان حاد بودن وضعیت بیمار، روش‌های درمانی هم می‌تواند بسیار متفاوت باشد. برای مثال در برخی از بیمارانی که مبتلا به بیماری‌های تنفسی شده‌اند، ممکن است پزشک معالج استفاده از دستگاه‌های کمک تنفسی بیمارستانی را به آن‌ها تجویز کند. در برخی شرایط دیگر هم، ممکن است پزشک فقط استفاده از دستگاه‌های اکسیژن ساز خانگی را به افراد توصیه کند. اما تحت هر شرایطی باید افراد در نظر داشته باشند، که تغییر سبک زندگی هم تاثیرات بسزایی داشته و این موضوع باید حتما جدی گرفته شود. اگر تا اینجای مقاله را خوانده باشید، حتم داریم که بحث کمبود اکسیژن خون برای شما هم بسیار مهم بوده و شاید هم دچار چنین مشکلی شده‌اید. پس باید حتما موارد زیر را جدی بگیرید.

 

  •         سیگار و استعمال دخانیات را ترک کنید: اگر سیگاری هستید و یا بعضا قلیان می‌کشید، حتی اگر فکر می‌کنید این موضوع مهم نیست، باز هم باید آن را به طور کامل ترک کنید.
  •        ورزش‌ و پیاده‌روی را فراموش نکنید: این بهترین روش برای تقویت ماهیچه‌های قلب و پمپاژ کردن خون بیشتر و در نتیجه اکسیژن‌رسانی بیشتر به نقاط مختلف بدنتان است.
  •         غذای سالم بخورید: مصرف غذاهای سالم تاثیرات بسزایی در سلامت قلب و تامین اکسیژن خونتان خواهند داشت.
  •         میوه و سبزیجات بیشتری مصرف کنید: میوه و سبزیجات باعث تقویت سیستم ایمنی بدن و همچنین سالم بودن قلبتان شده و در نتیجه این موضوع تاثیرات بسیار عالی روی قلبتان خواهد گذاشت.
  •         در جای خوش آب و هوا و کم ارتفاع زندگی کنید: سعی کنید از محیط‌های شلوغ و پردود و آلوده دوری کنید و در جای کم‌ارتفاع زندگی کنید.

 

دیدگاهتان را بنویسید